Er zijn van die kleine veranderingen in je taalgebruik die onverwacht veel verschil maken. Voor mij is dat het woordje waarom.
Jaren geleden hoorde ik iemand vertellen dat een _waarom-vraag_ vaak voelt als een verborgen oordeel. Sindsdien ben ik erop gaan letten. En eerlijk gezegd herken ik dat steeds vaker.
Stel dat iemand tegen je zegt:
_"Waarom heb je die broek aan?"_
Ook al is de vraag misschien oprecht bedoeld, er klinkt vaak iets in door. Alsof de ander eigenlijk wil zeggen: _"Die broek vind ik niet zo'n goede keuze."_
Of denk aan:
- Waarom heb je dat gedaan?
- Waarom ben je te laat?
- Waarom heb je daarvoor gekozen?
Bij al deze vragen kan de ander het gevoel krijgen dat hij zich moet verdedigen.
Sinds ik dit hoorde, probeer ik _waarom_ zo veel mogelijk te vervangen door "Wat maakt dat...".
Bijvoorbeeld:
- _Wat maakt dat je voor deze broek hebt gekozen?_
- _Wat maakte dat je te laat was?_
- _Wat maakt dat je hiervoor hebt gekozen?_
Voor mijn gevoel verandert er iets wezenlijks. Ik ben niet meer op zoek naar een verantwoording, maar naar iemands verhaal. De vraag voelt nieuwsgieriger en minder veroordelend.
Betekent dit dat je nooit meer een waarom-vraag moet stellen? Zeker niet. Er zijn genoeg situaties waarin een _waarom_ prima werkt.
Maar ik nodig je uit om er eens een week op te letten.
Hoe reageren mensen op jouw waarom-vragen? En wat gebeurt er als je ze vervangt door "Wat maakt dat..."?
Misschien merk je, net als ik, dat gesprekken daardoor net iets opener, veiliger en prettiger worden.
Soms zit het grootste verschil in communicatie in één klein woordje.